برق گرفتگی

همه چیز درباره برق گرفتگی که باید بدانید

برق گرفتگی

مقدمه ای راجع به برق گرفتگی

سلام. نسترن هستم. قراره به شما بگم چه عواملی باعث شوک الکتریکی میشه و هنگام حادثه چه کاری بکنیم. همینطور بهتره بدونید که برق گرفتگی چه عوارضی به دنبال داره و درمان چیه. و مهمتر از همه اینکه برای پیشگیری از برق گرفتگی چه نکات ایمنی رو باید رعایت کنیم. من مطالعه جامعی درباره برق گرفتگی انجام دادم. تو این مطلب میخوام مختصر و مفید چیزهایی که یادگرفتمو با شما در میون بزارم.

پیشگیری از برق گرفتگی

عوامل بروز برق گرفتگی

زمین الکتریکی چیست؟ زمین، دیوارها، کف بنا (مانند اتاق ها) در تمام طبقات و بطورکلی تمام اجسام رسانا که به زمین وصل هستند. کابینت ها و سینک ظرفشویی هم زمین الکتریکی محسوب می شود. زمین الکتریکی هر نوع بار الکتریکی یا جریان الکتریکی را به خود جذب می کند. اگر بدن از یک طرف به زمین و از طرف دیگر با منشا جریان الکتریکی تماس داشته باشد، جریان برق از بدن عبور میکند. منشا جریان برق ممکن است یک سیم برق (فاز یا نول) باشد یا بدنه فلزی وسایل برقی (صنعتی یا خانگی). در صورتیکه جریان عبوری از بدن بیشتر از حد مجاز باشد، برق گرفتگی رخ میدهد. حداکثر جریان الکتریکی بی خطر برای انسان 10 میلی آمپر (در فرکانس 50 تا 60 هرتز) برآورد میشود.

برق گرفتگی را می توانیم به دو دسته تقسیم کنیم:

1- برق گرفتگی با ولتاژهای بالا (صنعتی)

کار با ولتاژ بالا مستلزم رعایت ایمنی بسیار زیادی است. زیرا با وجود فاصله چند متری نیز جریان الکتریکی می تواند با عبور از هوا به بدن انسان وارد شود. در این حالت هرچه ولتاژ و رطوبت هوای محیط بیشتر باشد شدت شوک الکتریکی بیشتر است. در برق گرفتگی های صنعتی متاسفانه آسیب های وارده هم بیشتر است.

2- برق گرفتگی با ولتاژهای پایین (خانگی)

این موارد در منازل اتفاق می افتند. چگونگی برق گرفتگی در این حالت نیز همانطور است که پیشتر گفتیم. اما در بخش خانگی بدلیل پایین تر بودن ولتاژ و جریان الکتریکی، میزان صدمات وارد شده معمولا پایینتر است. مگر این که تماس مستقیم با جریان برق ایجاد شود. در غیر این صورت عموما حادثه بصورت لرزش بدن بروز می کند.

علت برق گرفتگی در موارد خانگی میتواند تماس با سیم لخت، پریز یا کار با وسایل برقی آسیب دیده باشد. اگر در ساختمان های مسکونی پریزهایی با ورودی اتصال به زمین تعبیه شده باشد به مراتب ایمنی بالاتر است. به شرطی که کابل وسایل برقی نیز پایه زمین داشته باشد. در این صورت احتمال بروز حادثه برق گرفتگی در بخش خانگی بسیار کم می شود.

هنگام برق گرفتگی چه کنیم؟

شوک الکتریکی یک حادثه است و ممکن است برای هرکسی در منزل یا محل کار اتفاق بیفتد. پس بهتر است بدانیم اگر برای کسی این اتفاق اقتاد چه کنیم.

کمک های اولیه به مصدوم برق گرفتگی

کمک های اولیه در صورت بروز برق گرفتگی

در صورت بروز حادثه خونسردی خود را حفظ کنید و از هرگونه اقدام شتابزده و احساسی اجتناب کنید. در هر حالتی باید به پزشک مراجعه کنید. اما در وهله اول اقدامات زیر را انجام دهید.

  • از هرگونه تماس با شخص خودداری کنید. زیرا ممکن است در تماس با منبع الکتریکی باشد.
  • هرگز به سیم های موجود در محیط نزدیک نشوید. هر سیم بدون پوشش را در محل حادثه دارای برق در نظر بگیرید. چند متر با سیم های ولتاژ بالا فاصله بگیرید. چراکه ممکن است جرقه بزنند یا پرش داشته باشند.
  • در صورت امکان برق را از کنتور قطع کنید. در غیر این صورت اگر منبع برق گرفتگی دوشاخه ای بصورت سالم داشت، از پریز بکشید. یا با کمک وسایل نارسانا مثل چوب یا پلاستیک سعی کنید منبع جریان برق را از مصدوم دور کنید.
  • با اورژانس 115 تماس بگیرید یا از کسی بخواهید این کار را انجام دهد.
  • بعد از حصول اطمینان از قطع تماس با منبع برق، نبض و تنفس مصدوم را بررسی کنید. اگر علام حیاتی نداشت فورا عملیات احیا یا CPR را انجام دهید.
  • هرگونه شعله ای در لباس مصدوم را خاموش کنید.
  • اگر مصدوم رنگ پریده و بی حال بود، سر او را پایین نگه داشته و پاها را بالا نگه دارید.
  • ممکن است بخاطر شوک الکتریکی مصدوم پرت شده یا از ارتفاع افتاده باشد. در این صورت احتمال آسیب نخاعی وجود دارد. در این شرایط تا رسیدن اورژانس از حرکت دادن های غیرضروری پرهیز کنید.

مراقبت های ثانویه در صورت مواجهه با برق گرفتگی

پس از انجام اقدامات اولیه مصدوم باید تحت نظر باشد. در صورتیکه هر یک از علائم زیر دیده شد باید به پزشک مراجعه کنید.

  • هرگونه از دست دادن هوشیاری
  • احساس سرگیجه
  • تشنج
  • هرگونه بی حسی یا احساس گزگز در اندام ها
  • بروز مشکلات بینایی، شنوایی، گفتاری
  • بروز دیگر علائم نگران کننده
  • افزایش عوارض محل سوختگی به صورت درد، قرمزی و ترشح چرک

خطرات و عوارض برق گرفتگی

بسته به شدت برق گرفتگی عوارض و علائمی که در فرد ایجاد میشود متفاوت خواهد بود. بعضی عوارض بلافاصله پس از حادثه نمایان میشود و بعضی در بلندمدت خود را نشان می دهند.

در اصل با عبور جریان الکتریکی از بدن، ممکن است بافت داخلی یا بیرون بدن دچار سوختگی شود. در بعضی موارد اعضای داخلی بدن دچار آسیب می شود. در صورتیکه شدت جریان بالا باشد حتی ممکن است منجر به مرگ شود. در ادامه به صورت گذرا به علائم کوتاه مدت و بلندمدت ناشی از برق گرفتگی اشاره می کنم.

عوارض اولیه برق گرفتگی

عوارض اولیه ناشی از شوک الکتریکی همان علائمی است که مصدوم بروز می دهد و درمان می شود. علائمی از جمله:

  • سوختگی
  • ضربان نامنظم قلب
  • تشنج
  •  سوزن سوزن شدن
  • کاهش سطح هوشیاری
  • سردرد
  • ایست قلبی
  • ایست تنفسی
  • کما

عوارض بلندمدت برق گرفتگی

همچنین ممکن است پس از درمان این علائم، شخص دچار عوارضی در بلندمدت شود. عوارضی که مصدوم در بلندمدت تجربه می کند به سه دسته تقسیم می شود. عوارض روانی، عوارض جسمی و عوارض عصبی.

عوارض روانی در بلندمدت

عوارض بلندمدت ناشی از شوک الکتریکی که در دسته عوارض روانی جای می گیرند شامل موارد زیر است:

  • افسردگی
  • اضطراب
  • بی خوابی
  • فراموشی یا از دست دادن حافظه

عوارض جسمی در بلندمدت

عوارض بلندمدت ناشی از شوک الکتریکی که در دسته عوارض جسمی جای می گیرند شامل موارد زیر است:

  • خستگی
  • سردرد
  • کاهش توانایی حرکتی
  • تعریق شبانه
  • سفتی مفاصل
  • گرفتگی عضلات

عوارض عصبی در بلندمدت

عوارض بلندمدت ناشی از شوک الکتریکی که در دسته عوارض عصبی جای می گیرند شامل موارد زیر است:

  • کاهش تمرکز
  • ناتوانی در حفظ تعادل
  • درد سیاتیک
  • فراموشی یا از دست دادن حافظه
  • ناهماهنگی در حرکات

درمان برق گرفتگی

بر اساس اینکه به چه عضوی آسیب وارد شده و شدت آسیب چقدر است، درمان برق گرفتگی تغییر می کند. توجه داشته باشید که تشخیص و درمان حتما باید با نظر پزشک انجام شود.

درمان سوختگی :

برای سوختگی های سطحی از درمان های موضعی مثل پماد یا پانسمان های آنتی بیوتیک استفاده می شود. اگر میزان سوختگی بیشتر بود ممکن است پزشک از عمل جراحی برای تمیز کردن زخم و سوختگی استفاده کند. در برخی موارد پیوند پوست به عنوان روش درمان انتخاب می شود.

چنانچه سوختگی شوک الکتریکی شدید باشد، نیاز به عمل جراحی جدی است. مثلا در مورد دست، پا یا بازوها، با عمل جراحی ماهیچه های آسیب دیده را جدا می کنند. متاسفانه موارد حاد سوختگی منجر به قطع عضو می شود. درباره راه های درمان قطع عضو در بلاگ آریو با عنوان عضو مصنوعی رباتیک بیشتر بخوانید.

درمان آسیب چشم :

در مواردی که به چشم آسیب وارد می شود، به تشخیص متخصص چشم باید معاینه و درمان انجام شود.

درمان شکستگی ها :

ممکن است در اثر شوک الکتریکی شخص پرتاب شده باشد. در چنین مواردی احتمال شکستگی یا آسیب نخاعی وجود دارد. باید دقت شود که در صورت امکان در محل حادثه آتل بندی برای مصدوم انجام شود. پس از انتقال به بیمارستان نیز پزشک اقدامات شکسته بندی یا جراحی را انجام خواهد داد.

درمان آسیب و جراحت داخلی :

در برخی موارد عبور جریان الکتریکی از بدن منجر به آسیب دیدگی مغز، قلب یا اعضای داخلی بدن میشود. این موارد توسط پزشک تشخیص داده می شود. از جمله راه های تشخیص این آسیب ها می توان به روش های زیر اشاره کرد:

  • آزمایش کامل خون و ادرار
  • نوار قلب
  • سی تی اسکن

پیشگیری از برق گرفتگی

در ابتدای مقاله شوک الکتریکی را به دو دسته خانگی و صنعتی تقسیم کردیم. در ادامه روش هایی برای جلوگیری از برق گرفتگی ارائه میکنم.

پیشگیری از برق گرفتگی در خانه

با دقت و عمل به این نکات و آموزش به فرزندان خود از چنین حوادثی پیشگیری کنید.

اقدامات مربوط به ساختمان

  1. تمامی پریزهایی که در ارتفاع پایین دیوار قرار دارند را با درپوش های ایمنی بپوشانید. در بسیاری موارد کودکان نوپا با وارد کردن چنگال یا میله فلزی درون پریز دچار حادثه شده اند.
  2. مراقب باشید کودکان با سیم های برق بازی نکنند.
  3. هرگز زمانی که دست، پا  یا بدن شما خیس است به پریزهای برق دست نزنید. خیس بودن بدن باعث کاهش مقاومت الکتریکی میشود. و در صورت بروز حادثه شدت جریان بیشتری از بدن شما عبور می کند.
  4. از استفاده از وسایل برقی در محل های مرطوب مثل حمام جدا پرهیز کنید. توصیه می شود در زمان سیم کشی ساختمان، در چنین محل هایی انشعابات برق روکار ایجاد نشود. دقت کنید که در حمام از بخاری برقی یا ریش تراش استفاده نکنید.
  5. سیم های برق را از زیر موکت یا فرش عبور ندهید. زیرا با گذشت زمان سیم ها دچار فرسودگی شده و حالت عایق خود را از دست می دهند.
  6. در زمان خانه تکانی و پیش از تمیز کردن دیوارها و پریزها حتما کنتور برق را قطع کنید. آب رساناست و اگر وارد پریز شود می تواند خطرات زیادی داشته باشد.
  7. اگر میخواهید به دیوار میخ بکوبید یا دیوار را سوراخ کنید دقت کنید که مسیر سیم کشی نباشد.

اقدامات مربوط به وسایل برقی

  1. سیم های وسایل برقی همچون اتو، پلوپز، رادیو، تلویزیون، سشوار، جاروبرقی، همزن، پنکه و شارژر موبایل و لپتاپ را بررسی کنید. در صورتی که پارگی یا پوسیدگی مشاهده کردید حتما آنها را تعویض کنید.
  2. اگر قصد تعویض لامپ یا تعمیر وسایل برقی را دارید دقت کنید حتما برق قطع باشد.
  3. دقت کنید مقطع سیم هایی که استفاده می کنید باید متناسب با نوع وسیله مصرفی باشد. در غیر این صورت با عبور جریان زیاد، احتمال گرم شدن و ذوب شدن سیم وجود دارد. در نتیجه گرمای زیاد، امکان ایجاد جرقه وجود دارد. جرقه زدن سیم فرسوده به خودی خود برای انسان خطر دارد. بعلاوه فرش و موکت از مواد قابل اشتعال مثل نخ، پشم و الیاف مصنوعی ساخته شده. در نتیجه جرقه زدن می تواند منجر به آتش سوزی و حریق شود.
  4. برای وسایل برقی که مصرف جریان بالاتری دارند از فیوزهای مجزا استفاده کنید. با این کار اگر در وسیله برقی مشکلی پیش آمد جریان برق تمام منزل قطع می شود. و به سایر وسایل برقی آسیب وارد نمی شود.

توصیه ما به شما این است که مفاهیم الکترونیک را از کودکی به فرزندانتان آموزش دهید. با آموزش آگاهی فرزند شما بالا می رود و توصیه های ایمنی را بدون ترس اجرا می کند. در بخش کیتطوری آریو مفاهیم الکترونیک را با بیان ساده و جذاب به کودکان آموزش می دهیم.

پیشگیری از برق گرفتگی خارج از خانه و در محل کار

  1. در هنگام رعد و برق اگر خارج از منزل هستید در حاشیه ساختمان ها پناه بگیرید. از درخت ها و وسایل فلزی دور شوید.
  2. در محل های صنعتی اقدامات ایمنی رعایت شود. حفاظ بندی تاسیسات برق و استفاده از کلید محافظ جان تک فاز و سه فاز از این قبیل اقدامات هستند.
  3. هنگام کار با وسایل برقی بر روی تخته های چوبی خشک یا لایه لاستیکی ضخیم بایستید. همچنین عایق کردن محیط کار با کفپوش های عایق توصیه می شود.
  4. مدارها و تجهیزات برقی را قفل و برچسب گذاری کنید.

لب کلام

برق گرفتگی از حوادثی است که هم در منزل و هم در محل کار در کمین ما و کودکان ماست. اهمیت پیشگیری از چنین حوادثی بر کسی پوشیده نیست. سعی کنید اقدامات ایمنی برای جلوگیری از وقوع شوک الکتریکی را در منزل و محل کار رعایت کنید. و در صورتیکه که حادثه رخ داد اقدامات توصیه شده را با دقت اجرا کنید. در این حوادث به واسطه عبور جریان الکتریکی از بدن، آسیب های مختلفی ممکن است ایجاد شود. سوختگی ابتدایی ترین صدمه ای است که وارد می شود. ایست قلبی تنفسی و مرگ نیز بدترین عارضه برق گرفتگی می باشد.

از اینکه این مقاله را تا انتها خواندید از شما ممنونم. مراقب سلامتی خود و عزیزانتان باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *