حفاظت از زمین برابر ضایعات الکترونیکی

مشکل ضایعات الکترونیکی - طراحی برای دور انداختن!

حفاظت از زمین برابر ضایعات الکترونیکی

سلام، من سعیدم و امروز میخوایم راجع به یه موضوع خیلی مهم حرف بزنیم، زباله و ضایعات الکترونیکی !

هر چقدر که راجع به این موضوع و مشکلاتی که برای طبیعت پیش آورده صحبت کنیم بازم کمه، اما شاید همین صحبت ها و دردل ها کم کم اثرشو بذاره و بتونیم به کمک هم برای طبیعیت یه حرکت مثبت بزنیم.

ضایعات الکترونیکی چیست؟

هر وسیله الکترونیکی که دور و بر ماست و ممکنه یروز دور بندازمیش رو زباله یا ضایعات الکترونیکی میگن. از گوشی موبایل تو دستتون و ربات کوچولو و بامزه خونگیتون بگیرید تا یخچال بزرگ آشپزخونتون و ECU ماشین تو پارکینگتون.

یک لحظه چشماتون رو ببندید و به این فکر کنید تا به امروز چندتا رادیو رو انداختید دور؟ چندتا دستگاه mp3 player قدیمی داشتید که دیگه نمیصرفیده تعمیرش کنید و مستقیم رفتن تو سطل زباله؟

تا حالا فکر کردید چه بلایی سر این وسابل میاد و از سطل زباله خونتون به کجا میرن؟

4 مشکل ضایعات الکترونیکی برای ما

زباله و ضایعات الکترونیکی با داشتن فلزات فعالی سرب، کادمیوم، برلیوم و جیوه بلای جون طبیعت عزیزمون شدن.

یک لحظه تصور کنید جیوه این زباله ها وارد منابع آب خوراکی بشن یا حتی خاکی که باهش کشاورزی می کنیم رو آلوده کنن!

این زباله ها حتی برای سلامتی خود ما آدما هم بشدت مضر هستن، نقص هنگام تولد، آسیب به سیستم عصبی مرکزی، تخریب ریه ها و کلیه ها و درنهایت مرگ ارمغان این زباله ها برای ماست.

جدای از این سمی بودن این زباله ها یه مشکل دیگه ای که وجود داره حجم سرسام آوره تولید اوناس. پیش بینی میشه هر سال حدود 50 میلیون تن ضایعات الکترونیکی تولید میشه! به عدد یبار دیگه دقت کنید، 50 میلیون تن!!!

از این سه  مورد هم که بگذریم ضایعات الکترونیکی که دور میریزیم شامل عناصر ارزشمندی مثل طلا، نقره، مس، پلاتین، آلومینیوم و کبالت هستن، پس اگه بدون هیچ فکری به همین روند ادامه بدیم داریم دستی دستی منابع ارزشمند زمین رو تموم می کنیم.

بازیافت ضایعات الکترونیکی ؛ راه حل یا پاک کردن صورت مساله؟

روشی که الان داره برای بازیافت ضایعات الکترونیکی میشه فقط صادر کردن مشکل این زباله ها از کشورهای پیشرفته به کشورهای دیگس.

بیشتر ضایعات الکترونیکی از کشورهای اروپایی و آمریکایی به آسیا و آفریقا منتقل میشن، مقدار زیادی ازین زباله ها که تو همون فرآیند به اصطلاح بازیافت سوزونده میشن، مقداریشون رو قطعاتشو دمونتاژ می کنن و مقداری هم سعی می کنن طلا و سایر فلزات گرانبهاشونو استخراج کنن.

حالا بیشتر این کارا توسط کیا انجام میشه؟ خب طبیعیه بچه ها و کارگرای بیچاره ای که عملا جونشونو کف دستشون گذاشتن.

طی تحقیقاتی که انجام شده خاک سایت بازیافت Guiyu در چین بیشترین سطح غلظت دیوکسین و فلزات سنگین رو تو دنیا داره و آب اونجا 2400 برابر استاندارد سرب داره، این اطلاعات وقتی جالب تر میشه که بدونید بیشتر کارگرای این سایت بچه های زیر 16 سالن.

مقصر کیه؟

این سوال سوال سختیه ولی جوابش آسونه! مقصر هم ماییم و هم تولید کننده ها.

قانون Moore یا More ؟

سال 1960 آقای گوردن مور از نابغه های دینای الکترونک یه قانونی مطرح کرد مبنی بر اینکه طراحان الکترونیک می تونن هر 18 ماه سرعت پردازش سیستماشون رو 2 برابر کنن. این قانون که قانون Moore نام داره خیلی خوبه و خب راحتی زندگی رو برای ما به ارمغان میاره.

اما مشکل کجاست؟ مشکل اینجاست که صاحبان صنایع الکترونیک معتقدن باید هر 18 ماه سود فروش لوازم الکترونیکیشون رو هم 2 برابر کنن، من اسم این یکی رو میذارم قانون More.

قانون More میگه من یجوری لوازم الکترونیکی رو طراحی می کنیم که تو بعد از 18 ماه(البته این عدد الان شاید به 12 هم رسیده باشه) اونو بندازی دور و مدل جدیدشو بخری، به همین سادگی!

طراحی برای درور انداختن

چرا وسایل الکترونیکی دور و بر ما اینجوری ساخته شده؟ چرا مثلا شارژر گوشی به لپتاپ نمی خوره؟ چرا هزینه تعمیر لوازم الکترونیکی بعضا از هزینه خرید همون وسیله بصورت نو گرون تره!؟ بیشتر این موارد توی سود شرکت های تولید کننده خلاصه میشه.

طراحی برای دور انداختن یعنی من تولید کننده جوری طراحی میکنم که تو زود به زود نیاز به خرید مجدد داشته باشی و این یعنی ضایعات الکترونیکی هروز بیشتر از دیروز.

خب حالا چیکار میشه کرد؟

من اینجا چندتا راه حل پیشنهاد میدم، یسری برای ما مصرف کننده ها و یسری برای تولید کننده ها.

تولید کننده عزیز، تولید کننده ضایعات الکترونیکی نباش!

من میدونم مهندسایی که متولی تولید محصولات الکترونیکی هستن خودشون توی این حوزه تصمیم گیرنده نیستن پس روی صحبتم با صاحبان اصلی این کسب و کاراست.

دوست عزیزم، فرض کن هر بار هرکسی یه محصول از محصولات شمارو دور بریزه، ان زباله مستقیم میاد تو گاراژ خونت! بازم همن استراتژی رو دنبال می کردی؟ خب نه دیگه.

لطفا به پیشنهادای من توجه کن که یکم از تولید ضایعات الکترونیکی کمتر بشه.

  1. محصولات رو بصورت ماژولار طراحی کن، اینجوری با خراب شدن یه قسمت از دستگاه لازم نیست کلشو بندازیم دور یا هزینه تعمیر سنگینی بدیم، و فقط همون تیکه رو عوض می کنیم.
  2. از مواد سمی مثل جیوه، سرب و … کمتر استفاده کن، شاید یکم هزینه تولیدت بیشتر بشه اما دعای خیر طبیعت پشتته. استاندارد RoHS برای همین موضوع طراحی شده، خواهشا ازش پیروی کن.
  3. با ایجاد یسری تسهیلات قیمت تعمیر این لوازم رو پایین بیار.
  4. مراکز بازیافت استاندارد درست کن، بدون بچه ها و با بالاترین سطح بهداشت. مطمئن باش سود مالی هم داره.

مصرف کننده عزیزتر، طبیعت دوست ماست!

اما مایی که مصرف کننده هستیم هم می تونیم با یسری کارای ساده تولید ضایعات الکترونیکی رو کمتر کنیم.

  1. واقعا نیازه هرسال مدل گوشی یا ساعت هوشمندمونو عوض کنیم؟ اینکه هر سال ما مدل گوشی بروز بازار رو بخریم شاید یکم باکلاس بنظر بیاد ولی به این فکر کنید که بخاطر کار ما طبیعت داره نابود میشه، بچه های کوچیک دارن سرطان میگیرن، می ارزه حالا؟
  2. وسایل قدیمیمون رو دور نندازم، شاید بدرد بعضیا بخوره، اگه مثلا یه گوشی قدیمی داریم و دیگه نمیخوایمش بجای اینکه بندازیمش دور اونو به کسی که بهش نیاز داره هدیه بدیم، اینجوری اون گوشی بجای اینکه تبدیل به ضایعات الکترونیکی بشه به چرخه مصرف برمیگرده.
  3. سعی کنیم وسیله ای میخوایم بندازم دور و تبدیلش کنیم به زباله رو به مراکز استاندارد بازیافت تحویل دیم.
  4. همیشه تعمیر رو نسبت به خرید اولویت قرار بدیم.
  5. از محصولات دوستدار طبیعت استفاده کنیم، شاید یکم گرون تر باشن ولی اینجوری برای تولید کننده هم دلگرمی میشه دیگه سراغ مواد اولیه مضر نره.

در آخر باید بگم که هرکسی باید اصلاح رو از خودش شروع کنه.

واقعا به امید اون روزی که زباله ها و ضایعات الکترونیکی دیگه برای طبیعت عزیزمون چالش نباشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *